Sandra Zaniewska

Zawodniczka, która nie zdążyła zagrać w pełni swojej gry

Zaniewska zaczęła grać w tenisa w wieku 10 lat. Wcześniej chciała dostać deskorolkę, ale przypadkowe spotkanie jej mamy z dawną znajomą skierowało ją na kort. Przez kilka lat trenowała tylko dwa lub trzy razy w tygodniu i uprawiała też pływanie, piłkę nożną oraz koszykówkę. Dopiero około 13. roku życia zaczęła częściej startować w turniejach Tennis Europe, a później znalazła się wśród najlepszych juniorek w Polsce.

W 2009 roku z Aleksandrą Krunić zagrała w finale juniorskiego Australian Open w deblu. W dorosłym tenisie wygrała 10 turniejów ITF w singlu i siedem w deblu. Najwyżej była na 142. miejscu rankingu WTA, 27 sierpnia 2012 roku, a w tym samym sezonie przeszła kwalifikacje Wimbledonu i wystąpiła w jedynym w karierze wielkoszlemowym turnieju głównym.

Jej karierę zatrzymały kontuzje. W rozmowie z Tennis Channel opowiadała o powtarzającym się cyklu: powrót na kort, uraz, kolejna rehabilitacja i ponowna próba. W pewnym momencie nie wierzyła już, że jej ciało pozwoli jej dojść tam, gdzie chciała. Miała wtedy około 24 lub 25 lat i nie wiedziała jeszcze, że decyzja o zakończeniu gry otworzy jej drogę do pracy z zawodniczkami, których sama nie mogła już spotkać na korcie.

Od podpowiedzi dla Martić do pracy na pełen etat

Pierwszy krok w stronę trenerstwa nie był zaplanowaną zmianą zawodu. Petra Martić wracała po kontuzjach i grała turnieje niższej rangi, na których Zaniewska znała wiele rywalek z własnego doświadczenia. Podpowiadała jej, na co zwrócić uwagę w konkretnych meczach. Martić zauważyła sposób, w jaki Zaniewska patrzy na tenis, i zaprosiła ją najpierw na wybrane turnieje, a później do stałej współpracy.

Martić miała 27 lat, gdy zatrudniła młodszą od siebie koleżankę na pełen etat. Początkowo decyzja spotykała się z lekceważeniem, bo Zaniewska nie miała wcześniej klasycznej trenerskiej ścieżki. W sezonach 2018 i 2019 Martić osiągnęła bilans 62-34, wygrała pierwszy turniej WTA w Stambule, dotarła do ćwierćfinału Roland Garros i awansowała na 15. miejsce rankingu. Sama zawodniczka mówiła wtedy, że dzięki trenerce lepiej zrozumiała własny styl i przestała traktować mnogość tenisowych możliwości jak problem.

Po okresie z Martić Zaniewska pracowała z Alizé Cornet, a następnie przez dwa lata była związana z akademią Mouratoglou, gdzie kierowała szkoleniem wysokiego poziomu. W podcaście wspominała, że codzienny kontakt z zawodniczkami w różnym wieku, trenerami i rodzicami dał jej więcej doświadczenia niż wiele lat pracy tylko z jednym graczem. Z tego okresu wzięła się również książka Raising Champions: The Ultimate Guide for Tennis Parents, napisana dla rodziców, którzy próbują odnaleźć się w długiej i nieliniowej drodze młodego zawodnika.

Praca z emocjami i danymi

Współpraca z Kostiuk zaczęła się po Wimbledonie 2023, gdy Ukrainka szukała nowego kierunku. Podczas próbnego tygodnia w Monako zawodniczka przeżywała treningi bardzo emocjonalnie. Zaniewska nie próbowała natychmiast jej uciszać ani przebudowywać całej gry. Kostiuk później opowiadała, że trenerka pozwoliła jej być sobą, a Zaniewska tłumaczyła, że emocje można wykorzystać, zamiast automatycznie z nimi walczyć.

Ta uważność nie oznacza rezygnacji z analizy. Zaniewska korzysta z nagrań wideo, danych o prędkości piłki, punktach kończonych przy siatce oraz skuteczności po pierwszym i drugim podaniu. W rozmowie z Tennis Channel podkreślała, że technologia widzi więcej niż ludzkie oko, ale obraz z analizy powinien prowadzić do rozmowy z zawodniczką, a nie ją zastępować. Kostiuk pozostaje częścią planowania kalendarza i zespołu, w którym pracują również trener przygotowania fizycznego oraz personel medyczny.

W 2026 roku ten model został wystawiony na większą próbę. Kostiuk wygrała w Madrycie, a później dotarła do półfinału Roland Garros po zwycięstwie nad rodaczką Eliną Switoliną oraz do półfinału Wimbledonu. W oficjalnym materiale Roland Garros Zaniewska mówiła o wspieraniu zawodniczki po wiadomości o zniszczeniach w pobliżu rodzinnego domu Kostiuk w Kijowie. Nie udawała, że zna doświadczenie wojny, którego sama nie przeżyła. Ograniczyła swoją rolę do obecności, rozmowy i pomocy w przejściu przez dzień.

Trenerka pisze o sporcie

Zaniewska rozwija także własny projekt pisarski. W 2020 roku wydała Coaching 2.0: How to Develop Great Female Players On and Off the Court, a w 2023 roku książkę dla rodziców tenisistów. Prowadzi również newsletter The Unseen Court, w którym opisuje życie na tourze, relacje w zespołach i tematy, które rzadko mieszczą się w krótkiej wypowiedzi po meczu. W podcaście mówiła, że pomysł zaczął się od tekstów pisanych dla siebie, a później przerodził się w miejsce na dłuższe i bardziej osobiste obserwacje.

W The Unseen Court Zaniewska opisuje życie na tourze także poza wynikiem meczu. W rozmowie z Tennis Channel mówiła, że newsletter zaczął się od tekstów pisanych dla siebie, a później stał się miejscem na dłuższe, surowe i bardziej osobiste obserwacje. Ten projekt uzupełnia jej pracę szkoleniową o perspektywę trenerki, która opisuje nie tylko plan gry, lecz także codzienność zespołu i napięcia towarzyszące zawodowemu tenisowi.

Maciej Henszel

Menedżer ds. komunikacji Lecha Poznań

24,8 tys. obserwujących