Marcin Kochanowski

W podcaście „Głowa Rządzi” Kochanowski mówi, że właśnie zespoły stanowią największą część jego doświadczenia. Interesuje go nie tylko przygotowanie pojedynczej osoby, lecz także to, co wydarza się pomiędzy ludźmi: emocje, relacje, wzajemne oczekiwania i odpowiedzialność za wspólny rezultat.

Koszykówka na wózkach i siatkówka plażowa

Pracował również z reprezentacją Polski w koszykówce na wózkach. W 2012 roku towarzyszył jej podczas igrzysk paralimpijskich w Londynie. Było to kolejne środowisko wymagające poznania specyfiki drużyny, a nie prostego przeniesienia gotowych ćwiczeń z wcześniejszej dyscypliny.

Następnym ważnym obszarem stała się siatkówka plażowa. Już w wydanym przez PZPS informatorze na 2017 rok figurował jako psycholog kadry seniorów. Późniejsze materiały związku potwierdzają także pracę z reprezentacjami młodzieżowymi. Także duet jest zespołem: zawodnicy pozostają od siebie zależni, muszą dzielić odpowiedzialność za błędy i potrafić rozmawiać wtedy, gdy wynik nie układa się po ich myśli.

W 2023 roku znalazł się w sztabie kobiecej reprezentacji Polski U23 w koszykówce 3×3. Podczas mistrzostw świata w Lublinie Polki zdobyły srebrny medal. PZKosz wymienia Kochanowskiego jako psychologa tej ekipy, obok trenerek i fizjoterapeuty.

Co odróżnia grupę od drużyny?

Kochanowski nie zaczyna od atrakcyjnego ćwiczenia integracyjnego. Najpierw pyta, jaki cel łączy ludzi i czy rozumieją, w jaki sposób ich działania wpływają na innych. W rozmowie „Głowa Rządzi” tłumaczy, że wspólne przebywanie w jednym miejscu nie wystarcza. Zespół powstaje dzięki zadaniu, które wymaga współdziałania.

Podczas debaty na AWF w Poznaniu wskazywał trzy praktyczne podstawy: poznanie się, atmosferę pozwalającą rozmawiać oraz przekonanie o wspólnym celu. Nieporozumienia nie muszą niszczyć drużyny, jeżeli można je wyjaśnić, zanim narosną. Trudniej pracować w otoczeniu, w którym każdy domyśla się cudzych intencji, ale nikt o nie nie pyta.

W tej samej debacie o przygotowaniu mentalnym uczestniczyli między innymi Karolina Naja i trener Tomasz Kryk. Rozmawiano o indywidualnym doborze metod oraz o tym, czego można oczekiwać od psychologa zaproszonego do zespołu dopiero pod koniec przygotowań. Sama obecność specjalisty nie zastępuje wcześniej zbudowanych relacji.

AWF Poznań i kształcenie psychologów sportu

Kochanowski łączy wyjazdy i konsultacje z nauczaniem. Prowadził zajęcia na Uniwersytecie Gdańskim, AWF w Warszawie oraz w ośrodkach Uniwersytetu SWPS w Sopocie i Poznaniu. Publikował teksty między innymi w „Magazynie Trenera” i „Asystencie Trenera”.

Od 2022 roku rozwija studia podyplomowe z psychologii sportu na AWF w Poznaniu jako ich kierownik merytoryczny. Dokumentacja programu uczelni wskazuje go jako twórcę pierwszej edycji. To druga strona jego działalności: przygotowywanie osób, które później będą pracowały z zawodnikami i sztabami.

Czego lider biznesu może nauczyć się od kapitana?

W wykładzie SWPS „Kapitan-prezes” Kochanowski pokazuje podobieństwa między organizacją a zespołem sportowym. W obu przypadkach pojawiają się presja wyniku, oczekiwania przełożonych, współzależność i konieczność porozumiewania się z ludźmi o różnych zadaniach.

Podaje przykład drużyny, która podczas długiego turnieju potrafiła ograniczać konflikty, ponieważ wyjaśniała nieporozumienia na bieżąco. Zmęczenie wspólnym pobytem nie znikało, ale nie przeradzało się automatycznie w narastającą niechęć. Tę samą zasadę odnosi do pracy zespołów w firmach.

Nie ogranicza przywództwa do efektownej przemowy. Znacznie więcej miejsca poświęca temu, czy ludzie wiedzą, czego się od nich oczekuje, potrafią przekazywać informacje i rozumieją swój udział w zadaniu. W takim ujęciu przygotowanie mentalne dotyczy codziennych zachowań, które stają się szczególnie ważne pod presją.

Psycholog sportu i profesor