Jan Blecharz

Jan Blecharz należy do pionierów nowoczesnej psychologii sportu w Polsce. Przez lata pracował z Adamem Małyszem, wspierał także łyżwiarzy figurowych, strzelców, koszykarki i sportowców innych dyscyplin. Łączy pracę akademicką z obecnością w sztabach, a jego podejście wyrasta z przekonania, że psycholog powinien rozumieć trening, ryzyko i codzienność zawodnika.

Psychologia sportu jeszcze przed małyszomanią

Blecharz studiował psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. W rozmowie opublikowanej przez psychologia.edu.pl wspominał, że już na czwartym roku chciał pisać pracę magisterską z psychologii sportu, choć w tamtym czasie trudno było znaleźć promotora zainteresowanego tą dziedziną. Kończył studia w 1978 roku, gdy psychologia sportu dopiero budowała w Polsce zaplecze naukowe.

Sam trenował kolarstwo, a później lekkoatletykę. Uważał, że psycholog nie powinien znać sportu tylko z trybun. W jednym z wywiadów opowiadał, że uczestniczył w treningach swoich podopiecznych, a nawet przejechał odcinek rajdowy z Leszkiem Kuzajem, żeby lepiej zrozumieć problemy kierowcy.

Współpraca z Adamem Małyszem

Największą rozpoznawalność przyniosła mu praca z Adamem Małyszem. Blecharz wspierał skoczka w okresie jego największych sukcesów, kiedy przygotowanie psychiczne stało się jednym z elementów polskiej debaty o sporcie. W wywiadzie dla Przeglądu Sportowego mówił, że praca z Małyszem była dla niego „największą przygodą życia”, ale jednocześnie podkreślał, że nie lubi sprowadzać swojej działalności wyłącznie do jednego zawodnika.

Jego doświadczenie obejmowało również parę łyżwiarzy Dorotę Zagórską i Mariusza Siudka, strzelców, w tym Renatę Mauer, reprezentantki koszykówki oraz gimnastyczkę Teresę Folgę.

Uczelnia i praktyka

W latach 1973–1978 Blecharz startował w biegach średnich jako zawodnik AZS UJ i AZS Kraków. Już w 1979 roku opublikował tekst „Praca psychologa z grupą sportową”. Późniejsze badania dotyczyły między innymi koncentracji, motywacji, reakcji na uraz oraz pomocy zawodnikowi wracającemu do treningu po kontuzji.

Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie wymienia w jego dorobku przygotowanie mentalne do zawodów najwyższej rangi i odnowę psychosomatyczną. We wrześniu 2008 roku przebywał naukowo na Florida State University na zaproszenie psychologa sportu Gershona Tenenbauma.

Blecharz jest profesorem związanym z Akademią Kultury Fizycznej w Krakowie i Zakładem Psychologii. Jego dorobek obejmuje publikacje, wykłady oraz pracę z zawodnikami. W 2002 roku otrzymał zespołową nagrodę pierwszego stopnia prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu za osiągnięcia w pracy szkoleniowej.