Krzysztof Ficek

Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach wymienia go jako profesora w Katedrze Fizjoterapii w Dysfunkcjach Narządu Ruchu. Dokument uczelni z 2024 roku umieszcza go również w Zakładzie Medycyny Sportowej. Zajmuje się tam pracą naukową, kształceniem i tematami, które łączą fizjoterapię z leczeniem urazów narządu ruchu.

W praktyce sportowej interesuje go nie tylko moment wejścia do gabinetu po urazie. W rozmowie opublikowanej przez „Przegląd Sportowy” mówił, że dziecko powinno najpierw nauczyć się podstawowych wzorców ruchu, zanim zacznie wykonywać bardziej złożone zadania. Krytykował sytuację, w której młody zawodnik dostaje piłkę i polecenie, żeby po prostu grał, bez przygotowania motorycznego i kontroli jakości ruchu.

Ta perspektywa prowadzi do pytania o odpowiedzialność dorosłych. Ficek przekonywał, że trening może rozwijać, ale przy źle dobranych obciążeniach i błędach technicznych może też kumulować ryzyko. W jego ujęciu medycyna sportowa nie zaczyna się dopiero wtedy, gdy trzeba wykonać zabieg. Obejmuje także rozmowę z trenerem, ocenę przygotowania i decyzję, czy zawodnik jest gotowy na kolejny etap.

Kolano, więzadło i praca badawcza

Jednym z powracających tematów jego publikacji jest więzadło krzyżowe przednie. W 2013 roku był współautorem pracy o wariantach genu COL1A1 i ich związku z urazami ACL u zawodowych piłkarzy. Późniejsze publikacje dotyczyły między innymi stabilności kolana, tuneli kostnych po rekonstrukcji i rehabilitacji po zerwaniu więzadła.

W 2019 roku Ficek współtworzył artykuł o bioresorbowalnym stencie stosowanym jako koncepcja wspierająca rekonstrukcję ACL. Była to praca nad materiałem i konstrukcją, które mogłyby wspomagać proces rekonstrukcji więzadła.

Jego praca badawcza ma również wymiar wynalazczy. Urząd Patentowy odnotował wzór użytkowy dotyczący implantu medycznego, zgłoszony w 2017 roku i objęty prawem ochronnym w 2022 roku. Ficek figuruje w tym dokumencie jako twórca i uprawniony, obok Marka Wyleżoła oraz Małgorzaty Muzalewskiej.

BioMiStem i MesoCellA-Ortho

Współpraca Ficka z zespołem Uniwersytetu Jagiellońskiego doprowadziła do projektu BioMiStem. Przedsięwzięcie otrzymało współfinansowanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w programie STRATEGMED. Zespół pracował nad materiałami, które mogą służyć jako rusztowania dla mezenchymalnych komórek macierzystych i nad ich zastosowaniem w badaniach regeneracji chrząstki oraz kości.

Jednym z rezultatów tej współpracy jest MesoCellA-Ortho, produkt rozwijany przez UJ i Galen-Ortopedia. Ficek był jego współtwórcą i głównym badaczem w zarejestrowanym badaniu fazy I/II. Rejestr wskazuje UJ jako sponsora, NCBR jako współpracownika, rozpoczęcie badania w styczniu 2022 roku i zakończenie w lutym 2024 roku.

W opisie projektu Uniwersytet Jagielloński wskazuje kolejny krok: badania III fazy i poszukiwanie partnera do komercjalizacji. MesoCellA-Ortho pozostaje w tym opisie terapią w rozwoju, przed dopuszczeniem do obrotu. Projekt wyróżniono między innymi w konkursie „Polski Produkt Przyszłości”.

Ninanki, czyli ruch przed pierwszym treningiem

Ficek przeniósł część swoich doświadczeń do programu dla dzieci. Nazwa Ninanki pochodzi od imion jego wnuczek Niny i Natalii. W rozmowie dla Salon24 wyjaśniał, że program powstał z obserwacji dzieci i konsultacji z rodzicami oraz współpracownikami. Został opisany metodycznie, żeby można go było powtarzać i przekazywać kolejnym osobom.

Program łączy moduł ruchowy z plastyką, muzyką i edukacją środowiskową. Celem jest oswojenie dziecka z otoczeniem i własną sprawnością, bez zawstydzania go za ruch, który nie mieści się w szkolnym schemacie. W rozmowie dla Dzień Dobry TVN Ficek mówił także o elastycznych pozycjach przy pracy i o tym, że dziecko nie musi przez cały czas siedzieć w jednej pozycji.

W nagraniu poniżej tłumaczy, skąd wzięła się nazwa Ninanki i jak program łączy ruch z muzyką, sztuką oraz obserwowaniem otoczenia.

Pilotaż Ninanki rozpoczął się 1 marca 2022 roku w bieruńskim przedszkolu. W marcu 2023 roku Ministerstwo Edukacji i Nauki zapowiedziało rozszerzenie programu w województwie śląskim. Projekt skierowano do przedszkoli i klas I–III. Ćwiczenia wykorzystują postacie zwierząt, muzykę i zabawę w grupie, dzięki czemu zadania ruchowe nie muszą przypominać treningu konkretnej dyscypliny.

Psycholog sportu i profesor