Joanna Budzis

Pittsburgh: sport razem ze studiami

W drużynie University of Pittsburgh Budzis startowała w akademickim systemie NCAA. Była wszechstronną zawodniczką, pływającą między innymi stylem grzbietowym, zmiennym i dowolnym. W oficjalnym profilu uczelnia wskazywała psychologię jako jej kierunek studiów.

Dwukrotnie otrzymała zespołową nagrodę Most Valuable Swimmer. W 2012 roku ustanowiła rekord uczelni na 400 jardów stylem zmiennym, uzyskując 4:17,28. Jej wyniki obejmowały również minima NCAA B oraz wyróżnienia konferencji Big East. Był to dalszy ciąg kariery sportowej, połączony z przygotowaniem do zawodu poza basenem.

W rozmowie dla RDC przywołała sytuację, w której amerykański trener nie dopuścił jej do treningu, ponieważ opuściła zajęcia na uczelni, żeby wcześniej pojawić się na basenie. Spodziewała się pochwały za zaangażowanie. Usłyszała, że ma wywiązywać się również z obowiązków studentki.

Ta historia dobrze oddaje różnicę, którą zauważyła po wyjeździe: nauka nie miała być dodatkiem pozostawionym na czas po karierze. Mogła rozwijać inną część swojej tożsamości równolegle ze sportem.

Psychologia i powstanie Streamline

Po studiach w Pittsburghu Budzis ukończyła również psychologię na Uniwersytecie SWPS. Założyła Streamline, projekt poświęcony psychologii sportu i treningowi mentalnemu. Pracuje z zawodnikami, a także z ludźmi, którzy tworzą ich codzienne otoczenie: trenerami i rodzicami.

Nazwa nawiązuje do pływania. Pozycja streamline pozwala ograniczyć opór wody. W działalności Budzis stała się odniesieniem do pracy nad przeszkodami, które utrudniają sportowcowi korzystanie z umiejętności. Zespół rozwija konsultacje, materiały edukacyjne i programy treningu mentalnego.

W Streamline współpracuje z psycholożką Małgorzatą Sławińską. Wspólne nagrania pokazują, że ich zainteresowania wykraczają poza przygotowanie do pojedynczego startu. Rozmawiają o relacjach, granicach, perfekcjonizmie i poczuciu przynależności do drużyny.

Zmiana trenera i odnajdywanie się w nowym zespole

Jednym z tematów podcastu Streamline jest zmiana trenera. Budzis i Sławińska rozróżniają przyczyny praktyczne, takie jak przeprowadzka czy koniec kontraktu, od problemów z zaufaniem, rozwojem i miejscem w grupie. Sam transfer nie usuwa automatycznie wcześniejszych trudności.

W ich rozmowie ważne są trzy potrzeby zawodnika: wpływ na własne działania, poczucie kompetencji i przynależność. Patrzą przez nie na relację z trenerem. Zmiana może otworzyć nowe możliwości, ale wymaga też adaptacji i ustalenia zasad współpracy.

To przykład tematów, z którymi psycholog spotyka się między zawodami. Nie zawsze chodzi o strach przed startem. Czasem najważniejsza okazuje się rozmowa o tym, dlaczego zawodnik przestał wierzyć w plan treningowy albo nie czuje się częścią zespołu.

STREAMBOOK i edukacja młodych sportowców

Budzis jest autorką „STREAMBOOK. Twój trening mentalny”, łączącego materiał edukacyjny z formą dziennika pracy. Książka wpisuje się w jej sposób mówienia o przygotowaniu psychicznym: umiejętności mentalne można ćwiczyć i obserwować, podobnie jak inne elementy sportowego rozwoju.

W wystąpieniach dla rodziców i trenerów podkreśla, że dziecka nie da się uchronić przed każdą porażką. Można natomiast pomagać mu rozpoznawać emocje i rozumieć, co wydarzyło się na treningu czy zawodach. W rozmowie dla RDC sprzeciwiała się podziałowi na osoby z natury silne psychicznie i te, które rzekomo nie nadają się do sportu.

Psycholog sportu i profesor