Dariusz Nowicki

Igrzyska: Ateny, Pekin i Londyn

W Atenach w 2004 roku był psychologiem polskiej reprezentacji olimpijskiej. Osiem lat później w Londynie wspierał żeglarzy. Obie funkcje odnotowano w opracowaniu Polskiego Komitetu Olimpijskiego poświęconym historii polskiego olimpizmu.

W Pekinie w 2008 roku występował w innej roli: był arbitrem turnieju taekwondo. Dlatego pojawiające się w jego biografiach określenie uczestnika trzech igrzysk nie oznacza trzech startów zawodniczych ani trzech identycznych zadań w sztabie.

Wśród sportowców, z którymi współpracował, wymieniani są między innymi Mateusz Kusznierewicz, Robert Korzeniowski, Paweł Nastula i Krzysztof „Diablo” Włodarczyk. To różne dyscypliny i różne etapy kariery. Nowicki opisuje taką pracę jako wzajemne uczenie się: wiedzę psychologiczną trzeba dopasować do człowieka, konkurencji i sposobu funkcjonowania jego otoczenia.

Współpraca z lekkoatletami i nowe dyscypliny

PZLA w swojej biografii Nowickiego wskazywał współpracę w latach 2002–2004, a następnie ponownie od 2013 roku. Praca obejmowała przygotowanie mentalne zawodników, ale też kontakt z trenerami i warunkami, w których kadra przygotowywała się do startów.

Przed igrzyskami w Tokio w 2021 roku Nowicki pomagał lekkoatletom podczas obozu aklimatyzacyjnego w Japonii. Była to praca przedolimpijska; nie należy utożsamiać samego wyjazdu na zgrupowanie z pełnieniem funkcji podczas całych igrzysk.

Według jego relacji bezpośrednia praca z kadrą lekkoatletyczną zakończyła się około początku 2025 roku. Następnie podjął współpracę z reprezentacją w wioślarstwie morskim. PZTW powoływał go jako psychologa na zgrupowania i regaty w 2025 oraz 2026 roku, między innymi na wrześniowy obóz w Górkach Zachodnich.

W wywiadzie dla PAP z czerwca 2026 roku opowiadał już także o pracy z wioślarzami morskimi. Posługiwał się tym przykładem, aby wyjaśnić, jak ważne jest poznanie języka i ruchów właściwych konkretnej dyscyplinie. Bez tego trudno przygotować użyteczny trening wyobrażeniowy.

Trening mentalny trzeba przećwiczyć

W podejściu Nowickiego przygotowanie psychiczne nie sprowadza się do mobilizującej rozmowy przed zawodami. W wywiadzie dla PAP tłumaczył kolejność pracy: najpierw poznanie techniki w spokojnych warunkach, potem ćwiczenie jej podczas treningów, wreszcie korzystanie z niej pod presją startu. Sama znajomość ćwiczenia oddechowego nie oznacza jeszcze, że zawodnik potrafi zastosować je w trudnym momencie.

W rozmowie z Adamem Kszczotem i Krzysztofem Janikiem wiele miejsca poświęcał także odpoczynkowi. Przestrzegał przed pomijaniem roztrenowania i poczuciem winy towarzyszącym przerwie. Regenerację traktuje jako część przygotowania do kolejnego sezonu, a nie nagrodę, na którą trzeba zasłużyć.

Własny sportowy życiorys jest w tej rozmowie punktem wyjścia do konkretnych tematów: nadmiernego analizowania, wiary w umiejętności, koncentracji oraz relacji między treningiem a startem.

Psycholog jako część zespołu

Nowicki wyraźnie określa miejsce swojej profesji. W rozmowie dla „Angory” podkreślał, że najważniejsi pozostają zawodnik i trener, a zadaniem pozostałych specjalistów jest wspieranie ich pracy. Psycholog powinien znać środowisko sportowca, ale nie przejmować jego decyzji ani budować własnej pozycji kosztem samodzielności zawodnika.

Nie uważa też jednej formy współpracy za rozwiązanie dla wszystkich. Inaczej wygląda wsparcie indywidualnego zawodnika, inaczej praca z trenerem, jeszcze inaczej obecność przy drużynie podczas zgrupowania. W jego publicznych wypowiedziach powraca pytanie, czy przyjęta metoda pomaga sportowcowi działać, kiedy specjalisty nie ma obok.

Książki i kształcenie trenerów

Dużą część pracy Nowickiego stanowi edukacja. Uniwersytet SWPS przedstawia go jako wykładowcę zajmującego się teorią i praktyką treningu mentalnego od 1998 roku. W latach 1987–2002 prowadził szkolenia dla Instytutu Sportu i Centralnego Ośrodka Sportu, a w latach 2010–2021 również w ramach Akademii Trenerskiej Instytutu Sportu.

Wspólnie z Marcinem Krawczyńskim redagował wydaną przez COS w 2004 roku książkę „Psychologia sportu w treningu dzieci i młodzieży”. Tematyka młodych zawodników pozostaje obecna w jego wystąpieniach. Zwraca uwagę na presję wczesnego wyniku, sposób komunikacji dorosłych oraz uczenie umiejętności psychologicznych w codziennym treningu, zanim pojawi się kryzys.

Psycholog sportu i profesor