Michał Listkiewicz

191,2 tys. obserwujących

Tamten mundial pokazał mu wartość specjalizacji. Początkowo żałował, że nie dostaje spotkań jako sędzia główny. Ostatecznie osiem meczów przy linii, w tym półfinał i finał, stało się największym osiągnięciem jego kariery. Szczegóły tej drogi opisuje w rozmowie o mundialu we Włoszech.

O wyborze obsad, presji i życiu arbitrów podczas wielkich turniejów opowiada również w poniższym wywiadzie.

Jak został prezesem PZPN

Pracę w federacji rozpoczął jeszcze w czasie kariery sędziowskiej. Był rzecznikiem prasowym, zajmował się sprawami międzynarodowymi, a następnie pełnił funkcje zastępcy sekretarza generalnego i sekretarza generalnego. Dzięki temu przed objęciem prezesury znał codzienną pracę biura oraz relacje PZPN z zagranicą.

28 czerwca 1999 roku zastąpił Mariana Dziurowicza na stanowisku prezesa. Kierował związkiem do 30 października 2008 roku, kiedy wybrano Grzegorza Latę. Był to okres dużych zmian w polskiej piłce: rosło znaczenie praw telewizyjnych, kluby próbowały działać na bardziej profesjonalnych zasadach, a federacja mierzyła się z coraz większą presją społeczną i polityczną.

Reprezentacja Jerzego Engela awansowała na mundial 2002, kończąc szesnaście lat nieobecności Polski na mistrzostwach świata. Drużyna Pawła Janasa zakwalifikowała się na turniej w 2006 roku, a kadra Leo Beenhakkera wywalczyła pierwszy w historii udział w mistrzostwach Europy w 2008 roku. Wyniki turniejów finałowych były rozczarowujące, ale same awanse wyznaczały różnicę wobec poprzedniej dekady.

EURO 2012: sukces wspólnej kandydatury

18 kwietnia 2007 roku UEFA przyznała Polsce i Ukrainie organizację EURO 2012. Listkiewicz reprezentował PZPN jako prezes i był jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy zwycięskiej kandydatury. Nie przygotował jej jednak sam: polską ofertą od strony organizacyjnej kierował Adam Olkowicz, a projekt powstał we współpracy z partnerami ukraińskimi.

Po decyzji Listkiewicz i Olkowicz weszli do krajowego komitetu organizacyjnego. Zadania rozdzielano pomiędzy federację a administrację państwową, odpowiedzialną między innymi za infrastrukturę. W późniejszych wspomnieniach Listkiewicz mocno podkreślał wkład Ukrainy. Przyznanie turnieju pozostało najważniejszym międzynarodowym sukcesem organizacyjnym jego prezesury.

Afera korupcyjna i spóźniona reakcja związku

Najcięższym obciążeniem tamtych lat była korupcja ujawniana w polskich rozgrywkach od połowy pierwszej dekady XXI wieku. Kolejne zatrzymania pokazywały, że problem nie ograniczał się do pojedynczych arbitrów czy jednego klubu. PZPN krytykowano za niedoszacowanie skali zjawiska i zbyt wolną reakcję.

Listkiewicz po latach nie bronił wszystkich swoich decyzji. W „Futbolowni” mówił, że dziś zareagowałby wcześniej i bardziej zdecydowanie. W innych rozmowach oceniał, że w roli prezesa zabrakło mu części umiejętności potrzebnych do zarządzania tak głębokim kryzysem.

Osobną sprawą było postępowanie dotyczące pieniędzy z praw telewizyjnych należnych Widzewowi i ich przekazania do spółki J.A.G. Sportmarketing. Listkiewicz został w nim oskarżony, ale nie był to zarzut osobistego ustawiania meczów. W styczniu 2018 roku sąd uniewinnił oskarżonych, a 27 grudnia 2018 roku sąd odwoławczy utrzymał wyrok. Uniewinnienie stało się prawomocne.

Praca z czeskimi sędziami i początki VAR

Po odejściu z prezesury pozostał w międzynarodowym futbolu. W lipcu 2016 roku objął kierowanie komisją sędziowską czeskiej federacji FAČR. Pracował tam do 2018 roku, a jednym z głównych zadań była odbudowa zaufania do arbitrów.

Chciał bardziej przejrzystego oceniania ich pracy. Zapowiadał publiczne informowanie o błędach i konsekwencjach dla obsad. Wprowadzał też praktykę znaną z Polski: sędzia miał po meczu przygotować krótką samoocenę, zamiast jedynie czekać na opinię obserwatora.

Jego kadencja przypadła na wdrażanie wideoweryfikacji. Początkowo VAR traktowano jako eksperyment wymagający sprawdzenia, później potrzebne było szkolenie kolejnych sędziów i rozszerzanie liczby obsługiwanych spotkań. Listkiewicz zwracał uwagę, że nawet najlepsza technologia nie rozwiąże problemu zbyt małej grupy dobrze przygotowanych arbitrów.

Pożegnanie z delegacjami, ale nie ze sportem

W kwietniu 2023 roku zakończył pracę delegata UEFA i komisarza FIFA. Jako ostatnie spotkanie wskazał mecz Sevilli z Manchesterem United. W pożegnalnym wpisie podsumował 28 lat tej działalności, setki stadionów i podróże po świecie.

Rozwijał też inną dyscyplinę. W latach 2019–2023 był prezesem Polskiego Związku Teqball, który współtworzył. Sport łączący technikę piłkarską z grą przy zakrzywionym stole dawał mu możliwość budowania organizacji od początku. Dziś PZTEQ wymienia go jako prezesa honorowego. W czasie kierowania związkiem uczestniczył również w rozmowach o rozwoju teqvoly, wykorzystującego elementy siatkówki.

W 2023 roku wrócił do zadań w PZPN jako przewodniczący komisji do spraw zagranicznych. 30 czerwca 2025 roku otrzymał tytuł honorowego prezesa federacji. Nie oznacza on powrotu do zarządzania związkiem, lecz wyróżnienie za wieloletnią działalność.

W dłuższych rozmowach Listkiewicz wraca także do tego, jak przygotować się do życia po zakończeniu kariery i sprawowania ważnej funkcji. Opowiada o potrzebie zajęcia, kontaktu z ludźmi i dystansu do dawnego stanowiska. W jego przypadku po prezesurze przyszły kolejne konkretne zadania: ocena sędziów, praca przy meczach i rozwój młodej federacji.