Jak czapka Yankees stała fenomenem kulturowym?
Zwykła czapka bejsbolowa z logo New York Yankees to prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalny przedmiot sportowy na świecie. Noszona przez raperów z Bronxu, projektantów z Paryża i nastolatków z Warszawy, przekroczyła granice sportu i stała się globalnym symbolem sukcesu. Przyjrzyjmy się tej niezwykłej historii.
TLDR? ;-) W tym artykule przeczytasz o:
1. Historii logo zaprojektowanego przez Louisa Tiffany’ego w 1877 roku dla policji i przejętego przez Yankees.
2. Przychodach z merchandisingu wynoszących 970 milionów dolarów rocznie.
3. Przełomowej roli hip-hopu, Spike’a Lee i globalnej ekspansji marki.
Symbol powstały z tragedii policyjnej
Historia najsłynniejszej czapki świata sięga dramatycznych wydarzeń z 8 stycznia 1877 roku. Tego dnia oficer nowojorskiej policji John McDowell został postrzelony podczas próby zatrzymania rabunku przy 315 Seventh Avenue. Sprawa jak na tamte czasy była bardzo głośna, a policjant został uznany pośmiertnie bohaterem. Louis Tiffany z prestiżowego domu jubilerskiego zaprojektował dla McDowella medal za odwagę, w kształcie przeplatających się liter „NY”.
Trzydzieści dwa lata później William „Big Bill” Devery, były szef policji i współwłaściciel drużyny New York Highlanders, adoptował ten projekt dla swojego zespołu. A w 1922 powstała pierwsza czapka tej drużyny. co ważne jej wygląd został ściśle określony: granatowa bejsbolówka z białym logo „NY”.
Ten design przetrwał praktycznie niezmieniony przez kolejne 103 lata!
Yankees dominują w 23 stanach USA
Wtedy jeszcze nie wiedziano, że produkt ten okaże się tak gigantycznym, komercyjnym sukcesem. Podobnie jak sam projekt sportowy New York Yankees.
Liczby jednak nie kłamią. Yankees prowadzą sprzedaż swoich licencjonowanych produktów w 23 stanach amerykańskich, podczas gdy ich najwięksi rywale z ligi MLB i mistrzowie z 2024 roku – Los Angeles Dodgers – dominują tylko w 7 stanach. Wartość całej organizacji NY Yankees wynosi rekordowe 8,2 miliarda dolarów, co czyni ją czwartą najcenniejszą marką sportową na świecie.
Sama sprzedaż produktów z logo „NY” generuje 970 milionów dolarów rocznie. A koszulki retro z nazwiskiem legendy zespołu „Derek Jeter retro jersey” były drugim najlepiej sprzedającym się produktem MLB w 2022 roku, mimo że Yankees nie wygrali mistrzostwa od 2009 roku. Wróćmy jednak do samych czapek.
New Era, wyłączny producent czapek MLB od 1993 roku, odnotowuje przychody w wysokości 1,3 miliarda dolarów rocznie. 50% ich biznesu to obecnie moda i streetwear, nie sport.
Spike Lee motorem napędowym zmian
Przełomowym momentem był rok 1996 i spotkania rozgrywane w ramach World Series 1996. Słynny reżyser Spike Lee poprosił o czerwoną wersję czapki Yankees. I się zaczęło…
Żądanie było początkowo niemożliwe do zrealizowania, gdyż tego koloru nie było w ramach ówczesnych licencji MLB. Chris Koch, dyrektor generalny New Era, musiał dzwonić do władz ligi MLB i właściciela Yankess George’a Steinbrennera (mającego na marginesie ksywkę „The Boss” i zasługującego na oddzielny artykuł) po zgodę na wykonanie takiej bejsbolówki.
Pojawienie się Spike’a Lee w czerwonej czapce na bardzo ważnym meczu wywołało ogromne zainteresowanie i stworzyło precedens. Nagle możliwe stały się czapki różowe, czarne oraz inne warianty… Czapka Yankees przestała być tylko klasycznym elementem sportowego uniformu, ale stała się elementem modowym.
Dzisiaj New Era oferuje setki wersji kolorystycznych, od podstawowych za 50 dolarów po limitowane edycje warte nawet tysiące dolarów. Przykładowo znana marka modowa Gucci sprzedawała czapki Yankees za 320 dolarów, a jeden z ulubionych brandów współczesnej młodzieży – Supreme tworzy kolekcje osiągające astronomiczne ceny na rynku wtórnym.
Wyświetl ten post na Instagramie
Hip-hop pokochał bejsbolówki
Bronx, dzielnica położona półtora mili od Yankee Stadium, to miejsce narodzin hip-hopu. DJ Kool Herc zorganizował pierwszą imprezę hip-hopową w 1973 roku przy 1520 Sedgwick Avenue. W latach 70. i 80. czapka Yankees stała się naturalnym symbolem lokalnej dumy w środowisku przeżywającym kryzys ekonomiczny.
Znany raper i producent muzyczny Jay-Z wypowiedział słynne słowa w kultowej już piosence „Empire State of Mind”:
Catch me at the X with OG at a Yankee gameShit, I made the Yankee hat more famous than a Yankee can
75,4% teledysków hip-hop zawiera czapki bejsbolowe, a 27,5% wszystkich czapek MLB w klipach to właśnie Yankees.
Artyści jak Notorious B.I.G., Nas, Method Man z Wu-Tang Clan czy Nicki Minaj uczynili czapkę częścią swojej tożsamości. Hip-hop przeniósł czapkę z logiem „NY” z ulic Bronxu najpierw do MTV, a następnie na globalną scenę muzyczną.
Minimalizm podbił świat
Sekret globalnego sukcesu tkwi w uniwersalności designu: granat i biel to kolory pasujące do każdej garderoby. Logo „NY” może oznaczać New York Yankees dla fanów sportu, ale dla reszty świata to po prostu symbol Nowego Jorku, Ameryki czy ogólnie amerykańskie bycia „cool”.
W Brazylii kupujący czapki Yankees często nie wiedzą, że reprezentują drużynę baseballową. Traktują je jako „klasyczny element amerykańskiej kultury” lub „symbol statusu”. Z kolei w Korei Południowej ta świadomość jest bardzo duża. New Era ma tam aż 40 sklepów stacjonarnych.
Museum of Modern Art w Nowym Jorku umieściło czapkę Yankees na prestiżowej wystawie „Items: Is Fashion Modern?” jako jeden ze 111 przedmiotów, które ukształtowały kulturę.
Od Bronxu do Sao Paulo
Co ciekawe to jeszcze nie koniec szczytu popularności.
Szacuje się, że globalny rynek czapek bejsbolowych wzrośnie z 19,8 miliarda dolarów w 2023 roku do 35,7 miliarda w 2032. Rzecz jasna, Yankees będą największym beneficjentem tego boomu.
W Szanghaj Disney Resort czapki Yankees są „prawie tak popularne jak uszy Myszki Miki”. W Londynie to „druga najpopularniejsza moda po telefonach komórkowych”. W małych polskich miastach regularnie spotyka się nastolatków w czapkach z logo „NY”.
Spike Lee podsumowuje fenomen prosto:
Wszyscy na świecie noszą czapki Yankees. To globalne. Nie wiedzą nawet, kim są Yankees ani czym jest baseball, ale noszą tą splecioną NY.
Z kolei Mariano Rivera, legenda Yankees, motywuje sukces sportem:
Dwadzieścia siedem mistrzostw. To uczyniło tę czapkę tak kultową.
Komentarz redakcji
Historia czapki Yankees pokazuje, jak sport może przekroczyć własne granice i stać się częścią globalnej kultury. Aktorzy: Morgan Freeman, Billy Cristal, Denzel Washington, sportowe ikony: David Beckham, Cristiano Ronaldo, muzycy: Bob Dylan, Fred Durst (Limp Bizkit) – wszyscy oni dali się sfotografować w czapce z logiem „NY”. Bezwątpienia czapka Yankees jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów globalnej kultury popularnej XXI wieku.