Reguła 40. Co sportowcy (nie) mogą reklamować w czasie Igrzysk Olimpijskich?
Reguła 40 (“Rule 40”) to chyba najsłynniejsza na świecie sportowa norma prawna. Budzi grozę wśród sportowców, trenerów, marketingowców i sponsorów. Określa ona w jakim stopniu uczestnicy Igrzysk Olimpijskich mogą udostępniać swój wizerunek w celach komercyjnych w czasie trwania imprezy.
Kontrowersyjna reguła 40, a konkretnie przepisy wykonawcze do artykułu 40.Karty Olimpijskiej brzmią:
“Poza sytuacjami dozwolonymi przez Komitet Wykonawczy MKOl, żaden zawodnik, trener lub działacz, który uczestniczy w Igrzyskach Olimpijskich, nie może zezwolić na wykorzystanie swojej osoby, nazwiska, wizerunku lub występu sportowego w celach reklamowych podczas Igrzysk Olimpijskich.”
Jak tłumaczy MKOL przepisy te mają pozwolić utrzymać unikalny charakter Igrzysk Olimpijskich oraz chronić je przed nadmierną komercjalizacją. Tak naprawdę chodzi o drugie dno, które w jakimś stopniu usprawiedliwia te radykalne działania. Zwłaszcza w czasach olbrzymiej popularności social media, które nadmiernie wykorzystywane są do ambush marketingu. Po prostu Komitet Olimpijski stara się chronić prawa oficjalnych partnerów igrzysk, którzy łącznie wykładają na tę imprezę grubo ponad miliard dolarów.
https://twitter.com/Nick_Christie89/status/748984750304468992
Zainteresowanym tą tematyką polecam śledzić hashtag #Rule40 na Twitterze.
Co ważne reguła 40 dotyczy nie tylko sportowców, ale także trenerów, personelu i oficjeli uczestniczących w igrzyskach, a wyjątki co do tej zasady mogą występować wyłącznie poprzez decyzje MKOL lub PKOL.
Ile to wszystko potrwa?
Reguła 40 ustanowiona jest na czas Igrzysk Olimpijskich, przy czym ramami nie są tutaj ceremonia otwarcia (5 sierpnia) i ceremonia zamknięcia (21 sierpnia). Niestety trwa to znacznie dłużej. W swoich materiałach MKOL mówi o okresie od 27 lipca do 24 sierpnia. Natomiast PKOL jeszcze wydłużył ten czas… W Polsce przepisy obowiązują od momentu podjęcia uchwały o powołaniu składu reprezentacji olimpijskiej (14 lipca) aż do Gali Olimpijskiej (18 września). Rozbieżności pomiędzy MKOL-em a narodową federacją budzą wśród sportowców kontrowersje. Zwłaszcza, że wielu z nich ma zobowiązania wobec swoich sponsorów.
Co zatem mogą robić partnerzy niezwiązani z igrzyskami?
Zgodnie z regułą 40 podmioty niezwiązane z ruchem olimpijskim nie mogą w żaden sposób wykorzystywać wizerunku uczestników w kontekście igrzysk olimpijskich. W praktyce oznacza to, że sportowiec po zdobyciu medalu, nie może podziękować publicznie (np. poprzez swój profil na Facebooku) indywidualnemu sponsorowi, ani sponsor pogratulować sportowcowi medalu (np. na stronie firmowej).
Co do zasady MKOL dopuszcza zatem jeden wyjątek. Wizerunek sportowca może być wykorzystany, pod warunkiem, że takie użycie nie będzie powodowało bezpośredniego lub pośredniego skojarzenia z ruchem olimpijskim.
Co zatem z wielkimi markami, które mają prawa do wykorzystania wizerunku sportowca, ale nie wiedzą jak w legalny sposób mogą je wykorzystać w kontekście najważniejszej imprezy sezonu? Miały one szanse zgłosić swój pomysł MKOL, który w bardzo indywidualnych przypadkach godził się na pewne ustępstwa. Pozostałym pozostało omijanie reguły 40, choć nie jest to łatwe.
https://twitter.com/DisnyRunr24/status/761648361699053568
Zakazane słowa
Zwłaszcza, że MKOL szczegółowo uwzględnia listę pojęć „olimpijskich” i “obok olimpijskich” objętych ochroną. Większość z nich jak np. “Lato” budzi olbrzymie kontrowersje. Oto ich pełen wykaz:
Sformułowania olimpijskie (zakazane jakiekolwiek ich użycie):
- Olimpijski
- Igrzyska
- Olimpiada/y (w kontekście sportowym)
- “Wyżej, Szybciej, Mocniej”
Sformułowania obok olimpijskie (zakazane użycie w kontekście mogącym tworzyć skojarzenia z Igrzyskami Olimpijskimi):
- 2016
- Rio lub Rio de Janeiro
- Złoto
- Srebro
- Brąz
- Olimpijczyk
- Medal
- Wysiłek
- Występ
- Wyzwanie
- Lato
- Sponsor
Ponadto zabronione jest stosowanie:
- Jakichkolwiek dóbr olimpijskich objętych ochroną znaków towarowych/własności intelektualnej
- Obrazów z występów na Igrzyskach Rio 2016
- Nowych kampanii stworzonych dla osiągnięcia korzyści w związku z toczeniem się Igrzysk Rio 2016
- Bezpośrednich/pośrednich nawiązań wizualnych/graficznych/słownych lub innych do Igrzysk Olimpijskich
Walka w Rio rozpoczyna się na dobre. Nie tylko na arenach sportowych, ale także w sprawnym omijaniu reguły 40. :-)
It's time! Good luck #TeamOakley as they head off to the world’s biggest sports stage. https://t.co/aTcXhidYRH pic.twitter.com/pALYtvSzRu
— Oakley (@oakley) August 3, 2016
